Wie een shetlander of ander sober ponytype houdt, krijgt vaak al snel het advies om “vooral niet te veel te voeren”. Deze dieren staan er immers om bekend dat ze snel aankomen en gevoelig kunnen zijn voor overgewicht.
Toch zegt dat maar een deel van het verhaal. Want minder voeren betekent niet automatisch dat het rantsoen beter in balans is. Wat heeft een shetlander of sober ponytype nu écht nodig?
De basis blijft hetzelfde, maar de behoefte verschilt
Net als bij paarden ligt de basis van het rantsoen bij ruwvoer. De spijsvertering is ingericht op het verwerken van vezelrijk voer dat over de dag verspreid wordt opgenomen.
Waar het verschil zit, is in de energiebehoefte.
Sobere ponytypen, zoals shetlanders, zijn van nature aangepast aan omstandigheden met schraler voer. Daardoor hebben ze minder energie nodig dan veel grotere paardenrassen. Dat betekent dat een rantsoen al snel te rijk kan worden, zelfs wanneer het er op het eerste gezicht “normaal” uitziet.
Wanneer het rantsoen te rijk wordt
Veel problemen ontstaan niet doordat deze dieren te weinig krijgen, maar juist doordat het rantsoen te veel energie bevat in verhouding tot wat ze nodig hebben.
Rijk gras, energierijk hooi of krachtvoer kan ervoor zorgen dat een dier ongemerkt meer binnenkrijgt dan het verbruikt. Dit zie je vaak terug in een toenemende conditie, maar ook in schommelingen in de stofwisseling.
Omdat sobere ponytypen efficiënter omgaan met energie, kunnen deze veranderingen sneller optreden.
In de praktijk speelt ook de kwaliteit van het ruwvoer hierin een grote rol. Hooi dat er goed uitziet, kan alsnog relatief energierijk zijn, bijvoorbeeld doordat het vroeg gemaaid is of afkomstig is van rijk grasland.
Voor sobere ponytypen kan dat al snel te veel zijn, zelfs wanneer de hoeveelheid beperkt wordt. Het rantsoen lijkt dan op papier “netjes”, maar sluit in de praktijk minder goed aan bij wat het dier nodig heeft.
Juist daarom wordt bij deze dieren vaak gekozen voor energiearmer ruwvoer, zodat de basis beter aansluit op hun lagere energiebehoefte. Niet door minder te voeren, maar door de samenstelling aan te passen.
Structuur en verzadiging spelen een grote rol
Juist bij deze dieren is het belangrijk dat een rantsoen niet alleen wordt bekeken op hoeveelheid, maar ook op samenstelling.
Wanneer er minder gevoerd wordt om overgewicht te voorkomen, maar het voer weinig structuur bevat of snel wordt opgenomen, ontstaat er vaak onrust. De tijd die het dier bezig is met eten wordt korter, terwijl de behoefte om te kauwen blijft bestaan.
Dat kan ervoor zorgen dat een pony meer gaat zoeken naar voer of onrustig wordt rond voermomenten.
Een rantsoen dat rijk is aan vezels en structuur helpt om deze balans te herstellen. Niet door meer energie te geven, maar door het dier langer bezig te laten zijn met eten en zo beter aan te sluiten op het natuurlijke gedrag.
In de praktijk zie je dat een vezelrijke ruwvoermix hier vaak een mooie rol in kan spelen. Niet als vervanging van het ruwvoer, maar als aanvulling om meer structuur, variatie en kauwtijd toe te voegen zonder het rantsoen onnodig zwaarder te maken.
Aanvullen zonder het rantsoen zwaarder te maken
In sommige situaties kan het nodig zijn om het rantsoen aan te vullen, bijvoorbeeld wanneer de kwaliteit van het ruwvoer onvoldoende is of wanneer er extra behoefte is door groei, dracht of andere omstandigheden.
Bij sobere ponytypen is het daarbij belangrijk dat een aanvulling niet automatisch betekent dat het rantsoen ook energierijker wordt. Juist hier ligt vaak de uitdaging: wel aanvullen wat nodig is, zonder de balans te verstoren.
Naast structuur kan ook de mineralenvoorziening hierin een rol spelen. Zeker wanneer een pony alleen ruwvoer krijgt, is het niet altijd vanzelfsprekend dat alle benodigde vitaminen en mineralen worden aangevuld. Een balancer kan hierin een oplossing bieden, doordat deze gericht aanvult zonder extra energie toe te voegen.
Balans begint bij de basis
Een goed rantsoen draait niet om zo min mogelijk voeren, maar om het vinden van de juiste balans.
Wanneer de basis bestaat uit voldoende vezels en structuur, en de energie-inname aansluit bij wat het dier daadwerkelijk nodig heeft, blijft de vertering stabieler en het gedrag rustiger.
Van daaruit kun je gericht kijken of en wat er eventueel aangevuld moet worden.
Tot slot
Shetlanders en andere sobere ponytypen vragen niet om minder aandacht in hun voeding, maar juist om een andere manier van kijken.
Niet alleen naar hoeveel ze krijgen, maar vooral naar wat ze krijgen en hoe dat aansluit op hun natuurlijke behoeften.
Een rantsoen dat in balans is, begint bij vezels en structuur, en houdt rekening met de sobere aard van het dier.
Praktisch toepassen?
Een goede balans begint bij ruwvoer en de juiste aanvulling.
