Wie geiten houdt, weet dat ze nieuwsgierig, eigenwijs en vaak kieskeurig zijn als het om eten gaat. Hoewel geiten de reputatie hebben dat ze “alles eten”, hebben ze eigenlijk een heel specifieke voorkeur. In plaats van de hele dag gras te grazen, kiezen ze van nature liever voor bladeren, takken, kruiden en andere vezelrijke planten.
Dat heeft alles te maken met hun vertering. Geiten zijn geen echte grazers zoals koeien of schapen, maar zogenaamde struiketers. Hun spijsvertering is daarom beter aangepast aan droger en vezelrijker voer.
Juist daarom kan het sappige, eiwitrijke gras dat in Nederland groeit soms minder goed passen bij hun natuurlijke voedingspatroon.
De samenstelling van Nederlands gras
Vers gras uit Nederlandse weilanden bevat vaak veel water, eiwitten en suikers, vooral in het voorjaar. Tegelijkertijd bevat het relatief weinig structuurvezels.
Voor herkauwers zijn vezels belangrijk, omdat ze het herkauwen stimuleren. Tijdens het herkauwen produceren dieren speeksel, dat helpt om de zuurgraad in de pens stabiel te houden. Wanneer geiten grote hoeveelheden vers gras eten, kan de verhouding tussen energie, eiwit en vezels in het rantsoen verschuiven.
Dat kan leiden tot zachtere mest, een minder stabiele penswerking of een opgeblazen gevoel.
In de blog “De pens uitgelegd – basis van gezondheid bij schapen en geiten” lees je uitgebreider waarom vezels zo belangrijk zijn voor een stabiele pens.
Fructanen in voorjaarsgras
In het voorjaar groeit gras snel en bevat het vaak hogere gehaltes aan fructanen. Fructanen zijn suikers die planten opslaan als energievoorraad. Vooral op zonnige dagen met koude nachten kan het fructaangehalte in gras sterk oplopen.
Wanneer geiten veel van dit jonge gras eten, kan de fermentatie in de pens sneller verlopen. Dat kan de balans van de pensflora verstoren en leiden tot zachtere mest of een minder stabiele vertering.
Daarom helpt het in periodes van snelle grasgroei om geiten naast weidegang ook vezelrijk ruwvoer aan te bieden. Extra structuur stimuleert het herkauwen en ondersteunt een stabielere penswerking.
Geiten zijn van nature selectieve eters
In hun natuurlijke leefomgeving eten geiten zelden alleen gras. Ze zoeken juist variatie: bladeren, kruiden, takken en andere planten. Daardoor krijgen ze automatisch meer structuur en een bredere mix van voedingsstoffen binnen.
In een weiland met vooral gras is die variatie vaak kleiner. Daardoor kan het rantsoen eenzijdiger worden dan wat geiten van nature gewend zijn.
Het belang van vezelrijk ruwvoer
Voor veel hobbyhouders vormt goed hooi of een ruwvoermix daarom een stabiele basis van het rantsoen. Gedroogde vezelrijke planten bevatten meer structuur dan vers gras en ondersteunen een rustige vertering.
Een ruwvoermix kan daarnaast helpen om variatie te bieden in vezels en planten, waardoor het rantsoen constanter blijft gedurende het jaar.
In de blog “Wat is een ruwvoermix?” lees je uitgebreider hoe zo’n mix kan bijdragen aan een stabiel rantsoen.
De juiste balans
Gras kan prima onderdeel zijn van het rantsoen van geiten. Het wordt vooral een probleem wanneer grote hoeveelheden vers gras worden gegeten zonder voldoende vezelrijk ruwvoer ernaast.
Vooral in periodes van snelle grasgroei kan het helpen om daarnaast ook hooi of ander ruwvoer aan te bieden. Zo blijft de verhouding tussen energie en vezels beter in evenwicht.
Tot slot
Hoewel geiten vaak worden gezien als dieren die alles eten, hebben ze eigenlijk een duidelijke voorkeur voor vezelrijke en gevarieerde voeding. Vers gras kan onderdeel zijn van hun dieet, maar een rantsoen dat ook voldoende structuur en variatie bevat sluit beter aan bij hun natuurlijke vertering.
Door goed te kijken naar wat geiten van nature eten, kun je hun voeding beter afstemmen op hun behoeften en hun gezondheid ondersteunen.
Praktisch toepassen?
Een goede balans begint bij ruwvoer en de juiste aanvulling.
Bekijk hier onze ruwvoermixen en balancers voor schapen en geiten:
