Zo blijven ze gezond in de winter

Wanneer de temperaturen dalen, verandert er meer dan alleen het landschap. Ook het lichaam van schapen en geiten schakelt over naar een andere stand. Kou vraagt energie. En juist in de winter zie ik dat er veel vragen ontstaan: moet ik extra bijvoeren?, waar let ik op? en wat is verstandig zonder mijn dieren te ‘vet’ te maken?

In deze blog neem ik je mee in wat kou doet met schapen en geiten, en hoe je de voeding hierop afstemt, rustig, vezelgericht en passend bij hobbydieren.

 

Wat doet kou met schapen en geiten?

Schapen en geiten zijn van nature goed bestand tegen lage temperaturen. Hun vacht, huid en stofwisseling zijn erop ingericht om warmte vast te houden. Maar dat betekent niet dat kou geen impact heeft.

Om hun lichaamstemperatuur op peil te houden, verbruiken dieren meer energie. Die energie komt niet uit krachtvoer, maar vooral uit vezels. Tijdens de vertering van vezelrijk ruwvoer ontstaat warmte in de pens - een natuurlijk en continu ‘kacheltje’.

Kort gezegd:

• Kou verhoogt de energiebehoefte

• Vezelvertering levert warmte

• Onvoldoende ruwvoer = sneller conditieverlies

Moet je schapen en geiten extra voeren in de winter?

Dit is een van de meest gestelde vragen. Het eerlijke antwoord: niet per se méér, maar wél anders.

Veel problemen in de winter ontstaan doordat er te snel wordt gegrepen naar energierijk voer, terwijl de basis niet klopt. Extra brok of granen geven misschien snelle energie, maar leveren nauwelijks warmte en kunnen de pens uit balans brengen.

Wat wél helpt:

• Altijd voldoende hooi van goede kwaliteit

• Ruwvoer dat dieren langdurig kunnen opnemen

• Een rustige aanvulling van vitaminen en mineralen

Voor sobere rassen is het extra belangrijk om de balans te bewaren. Te veel energie leidt eerder tot vervetting dan tot extra weerstand.

Waarom ruwvoer essentieel is bij kou

Ruwvoer is in de winter belangrijker dan ooit. Niet alleen als voeding, maar ook als bezigheid en warmteleverancier.

Let hierbij op:

• Beschikbaarheid: liever onbeperkt dan op rantsoen

• Structuur: voldoende lange vezels voor herkauwactiviteit

• Hygiëne: nat, beschimmeld of broeiend hooi kost juist energie

Schapen en geiten die in de winter goed blijven herkauwen, blijven vaak ook beter op conditie.

Vitaminen en mineralen voor schapen en geiten in de winter

In de winter is er geen vers gras. Dat betekent dat de natuurlijke aanvoer van vitaminen en sporenelementen lager is. Juist dan zie je sneller:

• Een doffere vacht

• Minder weerstand

• Slechter herstel na ziekte of stress

Een balancer of ruwvoermix kan hierin ondersteunen, zonder het rantsoen onnodig zwaar te maken. Het gaat niet om veel voeren, maar om gericht aanvullen.

Dracht, lactatie en kou: extra aandacht in de winter

Drachtige en lacterende dieren hebben het in de winter extra zwaar. Hun energie- en nutriëntenbehoefte ligt hoger, terwijl kou extra van het lichaam vraagt.

Bij deze dieren is het belangrijk om:

• Conditie regelmatig te beoordelen (niet alleen op het oog)

• Tijdig bij te sturen, vóórdat ze zichtbaar terugvallen

• Niet pas te reageren wanneer de ribben zichtbaar worden

Rustige, vezelrijke voeding blijft ook hier de basis.

Kameroenschapen en kou: mijn eigen ervaring

Kameroenschapen komen oorspronkelijk uit Afrika. Dat roept vaak de vraag op of ze wel tegen onze winters kunnen. In de praktijk merk ik dat mijn Kameroenen het prima doen in de winter, mits de basis klopt. Juist deze sobere rassen varen wel bij rust in het rantsoen, voldoende ruwvoer en een goede vezelvertering. Met de juiste voeding blijven ze actief, houden ze hun conditie vast en zoeken ze zelf hun warmte.

Het zijn geen dieren die je ‘warm voert’ met snelle energie. Integendeel: vezels, herkauwactiviteit en een stabiele pens maken hier het verschil.

Praktische wintertips voor schapen en geiten

• Zorg altijd voor tochtvrije en droge ligplekken

• Houd water vorstvrij; koud water remt voeropname

• Controleer lichaamsconditie met je handen, niet alleen met je ogen

• Veranderingen in voer altijd geleidelijk doorvoeren

Tot slot

Kou hoeft geen probleem te zijn voor schapen en geiten, zolang de basis klopt. Voldoende ruwvoer, rust in het rantsoen en een passende aanvulling maken vaak meer verschil dan ‘extra kracht’ voeren.

Bij Veldvoer kijken we altijd naar wat dieren nodig hebben, niet naar wat snel lijkt te helpen. Juist in de winter zie je hoe krachtig eenvoud kan zijn.