Veel hobbyvarkens krijgen een gevarieerd rantsoen. Denk aan brood, groente, fruit of andere reststromen. Dat lijkt vaak een bewuste en natuurlijke manier van voeren en in sommige gevallen kunnen deze producten een waardevolle aanvulling zijn.
Toch betekent variatie niet automatisch dat een rantsoen ook in balans is.
Wanneer varkens vooral worden gevoerd met producten die veel energie leveren, maar relatief weinig eiwitten, vitaminen en mineralen bevatten, kunnen ongemerkt tekorten ontstaan. Een van de meest voorkomende tekorten is een eiwittekort.
Waarom eiwit belangrijk is voor varkens
Eiwitten zijn essentiële bouwstoffen voor het lichaam. Ze spelen een belangrijke rol bij de opbouw en het onderhoud van spieren, organen, huid en vacht. Ook voor een goed functionerend immuunsysteem zijn voldoende eiwitten belangrijk.
Voor groeiende varkens zijn eiwitten onmisbaar voor een gezonde ontwikkeling. Maar ook volwassen dieren hebben dagelijks eiwitten nodig om lichaamsweefsel te onderhouden en normaal te kunnen functioneren.
Hoe ontstaat een eiwittekort?
Een eiwittekort ontstaat meestal niet doordat een varken helemaal geen eiwit binnenkrijgt, maar doordat de verhouding tussen energie en eiwit uit balans raakt.
Voedingsmiddelen zoals brood, fruit en veel soorten groente bevatten relatief weinig eiwit, maar leveren vaak wel energie. Wanneer deze producten een groot deel van het rantsoen vormen, kan het varken voldoende of zelfs veel energie binnenkrijgen, terwijl het tekort komt aan bouwstoffen.
Daardoor lijkt een dier soms goed op gewicht, terwijl er toch een tekort ontstaat.
In onze blog over wat varkens wel en niet mogen eten lees je meer over het opbouwen van een uitgebalanceerd rantsoen.
Hoeveel eiwit heeft een varken nodig?
De hoeveelheid eiwit die een varken nodig heeft, hangt af van de leeftijd, het gewicht en het doel van het dier.
Groeiende varkens hebben bijvoorbeeld meer eiwit nodig dan volwassen dieren die alleen op onderhoud worden gehouden. Ook drachtige of zogende zeugen hebben een andere behoefte dan hobbyvarkens die geen prestaties hoeven te leveren.
Daardoor is het lastig om één hoeveelheid te noemen die voor alle varkens geschikt is. Belangrijker is dat energie en eiwit in de juiste verhouding aanwezig zijn binnen het totale rantsoen.
Welke signalen kunnen wijzen op een tekort?
Een eiwittekort ontstaat meestal geleidelijk. Daardoor vallen de signalen niet altijd direct op.
Afhankelijk van de ernst van het tekort kunnen varkens minder goed groeien, conditie verliezen of minder spierontwikkeling laten zien dan verwacht. Ook een doffe vacht of een verminderde weerstand kunnen signalen zijn dat het rantsoen niet optimaal aansluit bij de behoefte van het dier.
Omdat deze verschijnselen ook andere oorzaken kunnen hebben, is het altijd belangrijk om naar het totale rantsoen te kijken.
Eiwit is niet het enige aandachtspunt
Wanneer een varken voornamelijk wordt gevoerd met brood, groente, fruit of andere reststromen, blijft het vaak niet bij alleen een eiwittekort.
Ook mineralen zoals calcium en fosfor kunnen uit balans raken. Deze spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling en het onderhoud van het skelet.
Daarnaast zijn sporenelementen zoals zink, koper en selenium belangrijk voor onder andere de huid, weerstand en stofwisseling. Ook vitaminen kunnen ontbreken wanneer een rantsoen niet goed is afgestemd op de behoefte van het dier.
Balans is belangrijker dan variatie
Een veelgemaakte fout is dat variatie wordt gezien als hetzelfde als balans.
Een rantsoen met brood, groente en fruit lijkt gevarieerd, maar bevat niet automatisch alle voedingsstoffen die een varken nodig heeft. Uiteindelijk draait voeding niet om losse ingrediënten, maar om de totale samenstelling van het rantsoen.
Energie, eiwitten, vezels, vitaminen en mineralen moeten samen in de juiste verhouding aanwezig zijn.
Tot slot
Een eiwittekort ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag. Vaak is het het gevolg van een rantsoen dat gedurende langere tijd niet goed aansluit bij de behoefte van het dier.
Door niet alleen naar variatie, maar vooral naar balans te kijken, help je voorkomen dat tekorten ontstaan.
Een uitgebalanceerd rantsoen ondersteunt niet alleen een gezonde groei en conditie, maar draagt ook bij aan een stabiele vertering en het algemene welzijn van het varken.
Praktisch toepassen?
Eiwitten zijn slechts één onderdeel van een goed rantsoen. Een uitgebalanceerde voeding zorgt ervoor dat energie, eiwitten, vezels, vitaminen en mineralen in de juiste verhouding aanwezig zijn.
Bekijk hier ons varkensvoer
