Mogen varkens boomvruchten en boomgaardfruit eten?

In het najaar liggen veel weilanden en boomgaarden vol met eikels, beukennootjes, kastanjes en afgevallen fruit. Voor veel hobbyhouders roept dat dezelfde vraag op: mogen varkens dit eigenlijk eten?

Het antwoord is anders dan bij schapen en geiten. Varkens zijn alleseters en eten van nature een veel gevarieerder dieet. Wilde zwijnen brengen in de herfst zelfs een groot deel van de dag door met het zoeken naar noten, zaden en vruchten. Dat betekent echter niet dat hobbyvarkens onbeperkt alles kunnen eten wat van de bomen valt.

Waarom eten varkens graag noten?

Noten en boomvruchten vormen al duizenden jaren een natuurlijk onderdeel van het dieet van wilde zwijnen. Vooral in het najaar leveren ze veel energie, waarmee wilde zwijnen een vetreserve opbouwen voor de winter.

Ook onze hobbyvarkens vinden eikels, kastanjes en ander gevallen voedsel vaak erg smakelijk. Dat is heel normaal. Hun sterke neus en nieuwsgierige karakter zorgen ervoor dat ze voortdurend op zoek zijn naar eetbare dingen in de bodem.

Eikels

Eikels hebben bij schapen en geiten een slechte naam, maar bij varkens ligt dat anders. De spijsvertering van een varken is heel anders dan die van een herkauwer. Daardoor kunnen varkens beter omgaan met de tannines (looistoffen) die in eikels voorkomen.

Dat betekent niet dat eikels een compleet voer zijn. Ze bevatten veel energie, maar leveren niet alle voedingsstoffen die een varken nodig heeft. Daarnaast bevatten vooral groene, onrijpe eikels meer tannines dan rijpe bruine eikels.

Een paar eikels tijdens het wroeten vormen meestal geen probleem. Wel is het verstandig te voorkomen dat eikels gedurende langere tijd een groot deel van het dagelijkse rantsoen gaan vormen.

Beukennootjes

Ook beukennootjes worden van nature gegeten door wilde zwijnen. Voor hobbyvarkens geldt hetzelfde als voor eikels: een kleine hoeveelheid als onderdeel van een gevarieerd dieet is meestal geen probleem.

Ligt er in een mastjaar een enorme hoeveelheid beukennootjes in de wei, dan is het verstandig erop te letten dat varkens daarnaast voldoende van hun normale voer blijven eten.

Kastanjes

Bij kastanjes is het belangrijk onderscheid te maken tussen de tamme kastanje en de paardenkastanje.

Tamme kastanjes zijn eetbaar en kunnen als natuurlijke aanvulling worden gegeten. Ze bevatten veel zetmeel en zijn daardoor energierijk.

Paardenkastanjes zijn een andere boomsoort en bevatten stoffen die schadelijk kunnen zijn voor varkens. Laat varkens deze daarom liever niet eten.

Boomgaardfruit

Niet alleen noten vallen in het najaar uit de bomen. Ook afgevallen appels, peren, pruimen en ander boomgaardfruit worden vaak met smaak gegeten.

Boomgaardfruit kan een mooie aanvulling zijn op het rantsoen, maar is geen vervanging van een complete voeding. Fruit bevat relatief veel natuurlijke suikers en kan daarom beter met mate worden gevoerd.

Controleer afgevallen fruit regelmatig en verwijder beschimmeld of sterk verrot fruit uit de wei. Schimmels kunnen schadelijke stoffen produceren die de gezondheid van varkens kunnen aantasten.

Hoe voorkom je problemen?

Boomvruchten en fruit kunnen een mooie aanvulling zijn, maar het is belangrijk dat ze ook echt een aanvulling blijven.

Zorg ervoor dat varkens altijd de beschikking hebben over een compleet rantsoen en voldoende vers drinkwater. Zo voorkom je dat ze zich massaal vol eten met eikels, kastanjes of fruit wanneer er ineens veel in de wei ligt.

Controleer weilanden en boomgaarden regelmatig, zeker na stormachtig weer. Dan kunnen in korte tijd grote hoeveelheden boomvruchten op de grond terechtkomen.

Tot slot

Noten en boomgaardfruit horen al eeuwenlang bij het natuurlijke dieet van wilde zwijnen. Ook hobbyvarkens kunnen hiervan genieten, mits ze met mate worden gevoerd en onderdeel blijven van een gevarieerd en uitgebalanceerd rantsoen.

Een gezond rantsoen bestaat uit meer dan alleen wat er in de wei of boomgaard te vinden is. Boomvruchten leveren vooral energie, maar bevatten niet alle voedingsstoffen die een varken dagelijks nodig heeft. Een complete voeding blijft daarom de basis. Boomvruchten en boomgaardfruit kunnen daarop een mooie, natuurlijke aanvulling zijn.