Wat mogen schapen en geiten als snack?

Een stukje wortel, een appel of misschien een korst brood: veel schapen en geiten krijgen regelmatig iets lekkers toegestopt. En zeker geiten weten vaak heel overtuigend duidelijk te maken dat ze best nóg iets lusten.

Maar wat is eigenlijk een geschikte snack voor een schaap of geit? Schapen en geiten zijn herkauwers en hun spijsvertering is ingesteld op een vezelrijk rantsoen. Niet alles wat wij als een onschuldig tussendoortje zien, past daar even goed bij.

In deze blog lees je welke snacks je kunt geven, wat je beter beperkt en waarom ook bij gezonde extraatjes geldt: meer is niet altijd beter.

Hebben schapen en geiten snacks nodig?

Nee. Snacks hebben geen voedingskundige functie binnen een goed samengesteld rantsoen. De basis bestaat uit voldoende geschikt ruwvoer, zoals gras en hooi, met daarnaast een passende voorziening van vitaminen en mineralen.

Een snack is dus echt een extraatje. Je kunt er prima af en toe eentje geven, bijvoorbeeld om je dieren te belonen, tam te maken of gewoon omdat het leuk is. Maar snacks horen nooit een belangrijk deel van het dagelijkse rantsoen te worden.

Welke groenten mogen schapen en geiten eten?

Verschillende groenten kunnen in kleine hoeveelheden prima als snack worden gegeven. Denk bijvoorbeeld aan wortel, komkommer, courgette en pompoen.

Groenten worden soms gezien als iets wat je onbeperkt kunt geven omdat ze ‘gezond’ zijn. Maar ook groenten zijn voer en leveren voedingsstoffen en energie. Een paar stukjes als traktatie is iets anders dan dagelijks een emmer groente naast het normale rantsoen.

Mogen schapen en geiten fruit?

Ook fruit kan als traktatie worden gegeven. Een stukje appel of peer vinden veel schapen en geiten bijvoorbeeld erg lekker.

Fruit bevat alleen relatief veel natuurlijke suikers. Dat maakt een stukje fruit niet direct ongezond, maar het is wel een goede reden om het echt als traktatie te zien en niet als vast onderdeel van het rantsoen.

Mag je schapen en geiten brood geven?

Brood wordt nog vaak als traktatie aan schapen en geiten gegeven, maar het is eigenlijk geen geschikte snack voor een herkauwer. Het bevat veel gemakkelijk verteerbare koolhydraten en weinig structuur en past daardoor niet goed bij de werking van de pens.

Wanneer een schaap of geit in korte tijd veel brood eet, kan de fermentatie in de pens snel veranderen en kan de penswerking ernstig verstoord raken.

Dat een klein stukje brood bij een gezond dier niet direct problemen hoeft te veroorzaken, maakt het nog geen verstandige keuze als traktatie.
Heb je oud brood over, dan kun je daar beter een andere bestemming voor zoeken dan de voerbak.

Kun je brok als beloning gebruiken?

Dat kan, maar ook hierbij telt de hoeveelheid mee.

Wanneer je schapen of geiten tam maakt, traint of bijvoorbeeld leert om gemakkelijk mee te lopen, kan een paar brokjes een handige beloning zijn. Alleen kan ‘een paar brokjes’ ongemerkt behoorlijk oplopen wanneer een dier meerdere keren per dag iets krijgt.

Gebruik je voer als beloning, dan kun je bijvoorbeeld een deel van de normale dagelijkse hoeveelheid apart houden. Zo voeg je niet iedere keer extra voer toe aan het rantsoen.

Bij dieren die helemaal geen krachtvoer nodig hebben, hoef je bovendien niet speciaal krachtvoer te gaan voeren omdat je iets lekkers wilt kunnen geven. Een klein stukje geschikte groente of iets uit het normale rantsoen kan net zo goed als beloning dienen.

Mogen schapen en geiten takken en bladeren eten?

Ja, geschikte takken en bladeren kunnen juist een mooie aanvulling zijn. Vooral geiten eten van nature graag bladeren, twijgen en delen van struiken en bomen.

Maar niet iedere boom, struik of plant is veilig. Dat iets in de tuin groeit of door andere dieren wordt gegeten, betekent niet automatisch dat je het aan schapen of geiten kunt voeren. Geef daarom ook niet zomaar een stapel snoeiafval in de wei.

Welke bomen, takken en planten je wel kunt aanbieden en welke soorten je juist moet vermijden, lees je in onze blog Welke bomen, takken en planten mogen schapen en geiten eten?

Welke snacks kun je beter niet geven?

Sterk bewerkte producten zoals snoep, koek, chips en andere zoete of zoute snacks horen niet thuis in het rantsoen van schapen en geiten. Geef daarnaast geen voedingsmiddelen waarvan je niet zeker weet of ze geschikt zijn.

Let ook op wanneer dieren zelf bij voer kunnen komen. Iets wat in een kleine hoeveelheid prima als snack kan, kan problemen geven wanneer een dier er ineens heel veel van eet. Een ontsnapte geit die zelf een zak voer, broodvoorraad of fruitkist ontdekt, krijgt tenslotte een heel andere hoeveelheid binnen dan een geit die een stukje appel uit je hand krijgt.

Snacks blijven een extraatje

Af en toe iets lekkers geven aan je schapen of geiten is helemaal niet erg. Kies voor een geschikte snack, houd de hoeveelheid beperkt en laat extraatjes nooit de plaats innemen van hun normale voer.

De basis blijft voldoende ruwvoer en een passende voorziening van vitaminen en mineralen. Een stukje wortel of appel is er vooral voor de eigenaar die het niet kan laten wanneer er weer zo'n kop over het hek verschijnt.