Welke bomen, struiken en kruiden mogen schapen en geiten eten?

Een wilg die gesnoeid moet worden, een flinke braamstruik of een berm vol kruiden: voor schapen en geiten kan er buiten de wei behoorlijk wat lekkers groeien. Vooral geiten zijn van nature echte liefhebbers van bladeren, twijgen en struiken.

Maar kun je iedere tak zomaar over het hek gooien? Helaas niet. Sommige bomen en struiken zijn prima geschikt, terwijl andere planten giftig kunnen zijn. En juist snoeiafval uit de tuin is iets waar je voorzichtig mee moet zijn.

In deze blog lees je welke veelvoorkomende bomen, struiken en kruiden je kunt aanbieden en waar je beter vanaf kunt blijven.

Waarom eten schapen en geiten graag takken en bladeren?

Schapen en geiten zijn allebei herkauwers, maar ze zoeken hun voedsel niet helemaal op dezelfde manier. Schapen eten veel gras en andere lage begroeiing, terwijl geiten van nature veel meer browsen: ze eten bladeren, jonge scheuten, twijgen en struiken. Ook schapen eten echter graag van houtige begroeiing wanneer ze daar de mogelijkheid voor krijgen.

Takken en bladeren kunnen daarom een leuke aanvulling zijn op gras en hooi. Ze zorgen voor variatie en geven de dieren bovendien iets om aan te knabbelen en te onderzoeken.

Geiten beperken zich daarbij niet altijd netjes tot de bladeren. Ook jonge twijgen en bast kunnen bijzonder interessant zijn. Dat betekent natuurlijk ook dat je ze niet onbeperkt bij bomen moet laten die je graag levend wilt houden.

Welke bomen en struiken mogen schapen en geiten eten?

Veel bomen en struiken die je in en rond de wei, tuin of langs een erf tegenkomt, kunnen prima door schapen en geiten worden gegeten.

Denk bijvoorbeeld aan wilg, hazelaar, berk en els. Deze soorten worden ook door grazende schapen als browse gegeten. Geiten zijn daarnaast bijzonder effectief in het aanpakken van braamstruiken en andere houtige en doornige begroeiing.

Je kunt geschikte takken na het snoeien dus prima aanbieden. Laat de dieren zelf de bladeren en jonge delen eraf eten en haal de kale, dikkere takken later weer weg als ze die laten liggen.

Naast deze voorbeelden zijn er nog veel meer bomen en struiken die schapen en geiten kunnen eten. Weet je niet zeker of een bepaalde soort veilig is om te voeren? Zoek dit dan eerst op voordat je de takken aanbiedt.

Welke kruiden mogen schapen en geiten eten?

Ook tussen het gras groeien allerlei kruiden en andere planten die van nature onderdeel kunnen zijn van het rantsoen. Bekende voorbeelden die schapen en geiten graag eten zijn paardenbloem, smalle weegbree, witte klaver, cichorei en duizendblad.

Welke planten worden gegeten, hangt onder andere af van de soort en het groeistadium. Zo worden jonge planten vaak beter gegeten dan oudere, stuggere planten.

Wil je meer weten over kruiden in de wei en welke soorten schapen en geiten graag eten? Lees dan onze blog Wat is een kruidenrijke wei voor schapen en geiten?

Hoe zit het met eiken?

Eiken verdienen wat extra aandacht. Een schaap of geit dat een keer een eikenblad of enkele eikels eet, is iets anders dan een dier dat in korte tijd grote hoeveelheden jonge bladeren, knoppen of eikels binnenkrijgt. Eiken bevatten tannines en bij een hoge opname kunnen die schadelijk zijn.

Een eik in of naast de wei hoeft daarom niet automatisch een probleem te zijn, maar het is wel verstandig om extra op te letten wanneer er in het najaar grote hoeveelheden eikels beschikbaar komen.

Meer hierover lees je in onze blog Mogen schapen en geiten eikels eten?.

Welke bomen, struiken en planten kun je beter niet geven?

Er zijn ook bomen, struiken en planten die giftig zijn voor schapen en geiten. Bekende voorbeelden zijn taxus, rododendron en laurierkers.

Vooral met taxus moet je erg voorzichtig zijn. De plant is zeer giftig en zelfs een relatief kleine hoeveelheid kan al ernstige gevolgen hebben. Het gevaarlijke is bovendien dat dieren taxus ook kunnen eten wanneer afgeknipte takken als snoeiafval in de wei terechtkomen. Gooi taxussnoeisel daarom nooit bij schapen of geiten en zorg dat dieren er ook niet bij kunnen wanneer ze uitbreken.

Ook rododendron en laurierkers kunnen bij opname vergiftigingsverschijnselen veroorzaken. Heb je een andere boom, struik of plant waarvan je niet zeker weet of deze veilig is? Zoek dit dan altijd eerst op voordat je hem aanbiedt.

Mag snoeiafval naar schapen en geiten?

Dat hangt er volledig vanaf wat je hebt gesnoeid.

Snoei je zelf een wilg of hazelaar en weet je zeker welke boom het is, dan kun je geschikte takken prima aan je dieren geven. Een willekeurige stapel snoeiafval uit een tuin is een heel ander verhaal.

In een tuin staan vaak verschillende sierplanten door elkaar en daar kunnen soorten tussen zitten die giftig zijn voor schapen en geiten. Neem daarom ook niet zomaar snoeiafval aan van buren of kennissen omdat zij denken dat ‘de geitjes dat vast lekker vinden’.

Schapen en geiten zijn verrassend goed in het eten van dingen waarvan mensen overtuigd waren dat ze die heus wel zouden laten staan.
Weet dus altijd wat er in de stapel zit voordat je snoeiafval in de wei legt.

Lekkers uit eigen tuin en omgeving

Takken, bladeren en kruiden kunnen een leuke en natuurlijke aanvulling zijn voor schapen en geiten. Een gesnoeide wilg, een overenthousiaste braamstruik of kruiden uit de wei kunnen zo ineens een stuk interessanter worden wanneer er schapen of geiten rondlopen.

Je hoeft dus zeker niet bang te zijn om iets uit de tuin of omgeving aan te bieden. Zolang je maar weet wat je voert en bij twijfel eerst controleert of de soort veilig is.