Hoe herken je een gezond gewicht bij een varken?

Voor veel hobbyhouders is het lastig om te bepalen of hun varken op een gezond gewicht zit. Zeker bij traditionele rassen en mini varkens lopen de bouw en lichaamsvorm sterk uiteen. Wat bij het ene ras normaal is, kan bij een ander ras juist wijzen op overgewicht.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de weegschaal of naar het uiterlijk van een varken te kijken. De lichaamsconditie vertelt vaak veel meer over de gezondheid van het dier.

Kijken alleen is niet genoeg

Veel mensen beoordelen het gewicht van hun varken op het oog. Toch kan dat misleidend zijn.

Sommige rassen hebben van nature een rondere lichaamsbouw, terwijl andere juist slanker ogen. Ook een dikke wintervacht of een goed ontwikkelde bespiering kunnen ervoor zorgen dat een varken zwaarder of juist slanker lijkt dan het werkelijk is.

Daarom gebruiken dierenartsen en andere professionals vaak een Body Condition Score (BCS). Hierbij wordt niet alleen gekeken naar het uiterlijk of het gewicht van een varken, maar vooral naar de hoeveelheid spier- en vetweefsel op verschillende plaatsen van het lichaam.

Door een varken zowel te bekijken als te voelen, krijg je een veel beter beeld van de lichaamsconditie dan wanneer je alleen afgaat op wat je ziet.

Waar moet je op letten?

Bij het beoordelen van de lichaamsconditie zijn vooral de ribben, de rug en de heupen belangrijk.

Ribben
Bij een varken met een gezond gewicht zijn de ribben niet zichtbaar, maar wel goed voelbaar wanneer je er met lichte druk overheen gaat. Zijn de ribben helemaal niet meer te voelen, dan kan dat wijzen op overgewicht. Zijn ze juist duidelijk zichtbaar, dan kan het varken te mager zijn.

Rug
Voel ook regelmatig over de ruggegraat. Bij een gezond varken is de rug stevig en licht afgerond. De ruggegraat mag voelbaar zijn, maar hoort niet scherp uit te steken. Ligt er juist een dikke vetlaag over de rug waardoor de ruggegraat nauwelijks nog te voelen is, dan kan dat een aanwijzing zijn dat het varken te zwaar wordt.

Heupen
Ook de heupen geven informatie over de lichaamsconditie. Ze mogen voelbaar zijn, maar horen niet scherp uit te steken. Bij een gezond varken lopen de spieren en de vetlaag geleidelijk over in de heupen.

Kijk ook naar het gedrag

Niet alleen het lichaam vertelt iets over de conditie van een varken.

Een gezond varken beweegt gemakkelijk, is nieuwsgierig en besteedt veel tijd aan wroeten, onderzoeken en het zoeken naar voedsel.

Varkens met overgewicht kunnen minder actief worden en hebben soms meer moeite met opstaan of lopen. Andersom kan een te mager varken minder energie hebben of een doffere indruk maken.

Gedrag alleen is nooit voldoende om de conditie te beoordelen, maar in combinatie met kijken en voelen geeft het vaak een completer beeld.

Ieder ras is anders

Een minivarken ziet er anders uit dan een Bonte Bentheimer of een Berkshire. Ook een jong vleesvarken heeft een andere lichaamsbouw dan een volwassen hobbyvarken.

Vergelijk jouw varken daarom niet alleen met foto's op internet of met andere rassen. Kijk vooral naar de lichaamsconditie van het individuele dier en hoe deze zich in de loop van de tijd ontwikkelt.

Wat zegt het gewicht over het rantsoen?

Wanneer een varken structureel te zwaar of juist te mager wordt, is dat vaak een signaal om kritisch naar het rantsoen te kijken.

Een energierijk voer of veel calorierijke traktaties kunnen ervoor zorgen dat een varken geleidelijk te veel vet opslaat. Andersom kan een rantsoen dat onvoldoende voedingsstoffen bevat leiden tot een verminderde conditie, ook wanneer het dier voldoende lijkt te eten.

Door regelmatig de lichaamsconditie te controleren, kun je veranderingen vroegtijdig herkennen en het rantsoen waar nodig aanpassen.

Wil je meer weten over voeding? In onze blog Hoe kies je goed varkensvoer? leggen we uit waar je op kunt letten bij het kiezen van een geschikt varkensvoer. Voor meer informatie over overgewicht bij mini varkens kun je ook onze blog Mini varken te dik? lezen. En vraag je je af welke voedingsmiddelen geschikt zijn als aanvulling op het rantsoen? Dan vind je meer informatie in Wat mogen varkens wel en niet eten?

Regelmatig controleren voorkomt problemen

Het beoordelen van de lichaamsconditie hoeft niet ingewikkeld te zijn. Door regelmatig naar je varken te kijken en het te voelen, krijg je steeds beter gevoel voor wat normaal is.

Juist doordat kleine veranderingen vaak geleidelijk ontstaan, kun je met een regelmatige controle veel problemen voorkomen. Een gezond gewicht begint niet bij de weegschaal, maar bij een goede beoordeling van de lichaamsconditie.