Hoe kies je goed varkensvoer?

Wie op zoek gaat naar varkensvoer, ontdekt al snel dat bijna ieder voer wordt omschreven als compleet, gezond of speciaal ontwikkeld voor varkens. Er zijn voeders voor vleesvarkens, hobbyvarkens, minivarkens en allerlei tussenvormen.

Maar een mooie omschrijving op de voorkant van een zak vertelt nog niet wat je daadwerkelijk voert.

Om te bepalen of een voer bij jouw varken past, moet je daarom iets verder kijken. Waarvoor is het voer ontwikkeld? Welke grondstoffen zitten erin? Hoeveel vezels bevat het? En past de hoeveelheid energie en bouwstoffen bij wat jouw varken nodig heeft?

Begin bij het varken dat je voert

Niet ieder varken heeft dezelfde voedingsbehoefte.

Een jong varken dat nog volop groeit, heeft voldoende energie, eiwit, essentiële aminozuren, vitamines en mineralen nodig voor de ontwikkeling van onder andere spieren, botten en organen.

Een volwassen minivarken dat niet meer groeit heeft die extra energie voor groei niet nodig. Bij deze dieren is overgewicht juist een belangrijk aandachtspunt. Het voer moet nog steeds alle benodigde voedingsstoffen leveren, maar zonder onnodig veel energie.

Dat verschil is belangrijk wanneer je een etiket gaat beoordelen.

Een voedzaam voer kan uitstekend passen bij een groeiend varken, terwijl precies hetzelfde voer voor een volwassen minivarken veel te energierijk kan zijn.

Draai de zak om en kijk naar de ingrediënten

De ingrediëntenlijst vertelt je waaruit een voer daadwerkelijk is opgebouwd.

Grondstoffen worden in principe in aflopende volgorde van gewicht vermeld. De ingrediënten die vooraan staan, vormen dus een belangrijk deel van het voer.

Stel dat een ingrediëntenlijst begint met: Tarwe, gerst, tarwegries, rogge, maïs...

Dan zie je direct dat verschillende graanproducten de belangrijkste grondstoffen van het voer vormen.

Granen zoals tarwe, gerst en maïs bevatten relatief veel zetmeel en leveren daarmee veel energie. Voor een groeiend varken kan daar ruimte voor zijn. Maar bij een volwassen hobby- of minivarken dat gemakkelijk te zwaar wordt, is het logisch om kritisch te kijken naar een voer dat voor een groot deel uit deze grondstoffen bestaat.

Kijk daarom ook welke andere ingrediënten je tegenkomt.

Staan er bijvoorbeeld luzerne, grasmeel, bietenpulp, appelpulp, sojadoppen of haverdoppen in? Dan zijn er grondstoffen gebruikt die meer vezels aan het rantsoen toevoegen.

De ingrediëntenlijst vertelt daarmee vaak al veel over het uitgangspunt waarmee een voer is samengesteld.

Kijk vervolgens naar de analyse

Naast de ingrediëntenlijst vind je op een voeretiket de analytische bestanddelen.

Een interessante waarde om bij varkensvoer naar te kijken is ruwe celstof. Dit geeft een indicatie van de hoeveelheid vezels in het voer.

Vooral voor volwassen hobbyvarkens zijn vezels interessant. Zij hebben vaak maar weinig energie nodig, terwijl het nog steeds dieren zijn die graag eten, zoeken en wroeten. Door meer ruimte te maken voor vezelrijke grondstoffen kan een voer meer volume leveren zonder dat de energie-inname even sterk hoeft toe te nemen.

Maar kijk niet alleen naar één percentage. Ruwe celstof vertelt bijvoorbeeld niet welke soorten vezels het voer bevat en wat deze in het maagdarmkanaal doen.

Wil je daar meer over weten? Lees dan onze blog over waarom vezels belangrijk zijn voor varkens.

Bij een groeiend varken kijk je daarnaast naar voldoende eiwit en essentiële aminozuren. Wanneer deze op het etiket worden vermeld, geven bijvoorbeeld lysine en methionine aanvullende informatie over de eiwitvoorziening.

Ook suiker en zetmeel zijn interessante waarden wanneer een fabrikant deze vermeldt. Ze geven extra informatie over de koolhydraten en energiebronnen in het voer.

Kijk kritisch naar melasse

Ook melasse kom je regelmatig tegen op ingrediëntenlijsten van varkensvoer.

Melasse is een bijproduct van de suikerproductie en wordt onder andere gebruikt om voer smakelijker te maken en bij de productie van brokken. Tegelijkertijd levert het extra suikers en energie.

Zeker bij volwassen hobbyvarkens die gemakkelijk te zwaar worden, vinden wij het niet logisch om suiker aan een voer toe te voegen wanneer die voor de voedingsbehoefte van het dier niet nodig is.

Een varkensvoer kan bovendien prima smakelijk zijn en tot een goede brok worden verwerkt zonder toegevoegde melasse. Door te kiezen voor smakelijke, hoogwaardige grondstoffen is melasse daarvoor niet noodzakelijk.

Veel granen en weinig vezels?

Door de ingrediëntenlijst en analyse naast elkaar te leggen, ontstaat uiteindelijk het interessantste beeld.

Een voer kan bijvoorbeeld worden verkocht als voer voor volwassen hobbyvarkens, terwijl de eerste grondstoffen voornamelijk uit granen en graanproducten bestaan en het voer relatief weinig ruwe celstof bevat.

Dan mag je jezelf afvragen: past de samenstelling daadwerkelijk bij een volwassen varken met een lage energiebehoefte?

Andersom is een extreem energiearm en vezelrijk voer niet automatisch geschikt voor ieder varken. Een jong dier dat groeit heeft juist voldoende energie en bouwstoffen nodig.

Daarom kun je een voer nooit beoordelen zonder te kijken naar het dier waarvoor het bedoeld is.

Goed voer draait om het totaalplaatje

Goed varkensvoer herken je uiteindelijk niet aan één ingrediënt of één getal op het etiket.

Begin bij je varken. Is het nog in de groei of volwassen? Heeft het een hoge of juist lage energiebehoefte? Komt het gemakkelijk aan?

Draai daarna de zak om.

Kijk welke grondstoffen vooraan op de ingrediëntenlijst staan, hoeveel ruimte er is voor vezelrijke ingrediënten en wat de analyse daarover vertelt. Kijk bij een groeiend dier ook naar voldoende eiwit en essentiële aminozuren en vraag je bij ingrediënten zoals melasse af wat ze aan het rantsoen toevoegen.

Een goed voer voor een groeiend varken mag voedzaam zijn. Een goed voer voor een volwassen minivarken moet juist rekening houden met een veel lagere energiebehoefte.

Uiteindelijk gaat het niet om de mooiste tekst op de voorkant van de zak, maar om wat erin zit en of dat past bij het varken dat uit de voerbak eet.