Je varken is wat te zwaar geworden. Misschien merk je dat hij minder gemakkelijk beweegt, zijn buik steeds ronder wordt of dat zijn lichaamsvorm verandert. Maar hoe help je een varken weer op een gezond gewicht?
Een varken laten afvallen lijkt eenvoudig: gewoon wat minder voer geven. Toch is dat niet altijd de beste aanpak. Je wilt immers dat je varken minder energie binnenkrijgt, maar nog steeds voldoende voedingsstoffen krijgt en zijn natuurlijke eetgedrag kan vertonen.
Met de juiste voeding, een passende hoeveelheid en wat geduld kun je je varken helpen om geleidelijk gewicht te verliezen.
Bepaal of je varken te zwaar is
Voordat je het voer aanpast, is het belangrijk om te bepalen of je varken daadwerkelijk overgewicht heeft. Het gewicht alleen zegt namelijk niet alles. Wat voor het ene varken een gezond gewicht is, kan voor een ander veel te zwaar zijn.
Kijk daarom vooral naar de lichaamsconditie. Kun je de ribben nog voelen? Zijn er duidelijke vetophopingen rond de schouders of ogen? En kan je varken zich gemakkelijk bewegen?
In onze blog Hoe herken je een gezond gewicht bij een varken? leggen we uitgebreider uit hoe je overgewicht herkent en waar je op kunt letten.
Bespreek samen met je dierenarts wat een gezond streefgewicht is voor jouw varken. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het gewicht, maar ook naar de bouw en lichaamsconditie.
Kijk kritisch naar het voer dat je geeft
Niet ieder varkensvoer is geschikt voor een varken dat moet afvallen. Ook voer dat wordt aangeprezen als energiearm of speciaal voor minivarkens, bevat soms nog behoorlijk wat energierijke ingrediënten.
Kijk daarom goed naar de samenstelling. Granen zoals tarwe, maïs en gerst bevatten veel zetmeel en leveren relatief veel energie. Vezelrijke ingrediënten zoals luzerne, grasmeel en sojadoppen kunnen juist bijdragen aan een lagere energiewaarde.
Wil je weten waar je op moet letten bij het kiezen van varkensvoer? In onze blog Hoe kies je goed varkensvoer? leggen we uit hoe je de samenstelling en ingrediëntenlijst kunt beoordelen.
Kies voer dat past bij een lagere energiebehoefte
Om af te vallen moet een varken minder energie binnenkrijgen dan het verbruikt. Maar dat betekent niet dat je zomaar steeds kleinere porties van hetzelfde voer moet geven.
Wanneer je de hoeveelheid voer vermindert, krijgt je varken namelijk ook minder eiwitten, vitaminen en mineralen binnen. Bovendien kan hij daardoor meer honger krijgen.
Kies daarom voor een volledig varkensvoer dat weinig energie en veel vezels bevat. Zo kan je varken een passende hoeveelheid eten, zonder te veel energie binnen te krijgen. De vezels kunnen bovendien helpen om langer een verzadigd gevoel te houden.
Wroetvoer is speciaal voor volwassen hobbyvarkens met een lage energiebehoefte ontwikkeld. Het bevat verschillende vezelbronnen en is zo samengesteld dat het naast weinig energie ook de belangrijke voedingsstoffen levert die een varken nodig heeft.
Welk voer je ook kiest, zorg dat het geschikt is voor de levensfase van je varken en dat de aanbevolen hoeveelheid past bij zijn voedingsbehoefte.
Bereken hoeveel voer je varken nodig heeft
Wanneer je geschikt voer hebt gekozen, is de volgende stap om te bepalen hoeveel je varken dagelijks nodig heeft.
Bij Wroetvoer stemmen we de hoeveelheid voor een volwassen varken met overgewicht af op zijn gezonde streefgewicht, in plaats van op zijn huidige gewicht.
Stel, je hebt een volwassen Göttinger minivarken van 55 kilo. Samen met je dierenarts heb je vastgesteld dat een gewicht van 50 kilo beter bij zijn bouw en lichaamsconditie past.
Bij Wroetvoer adviseren we voor een volwassen varken met overgewicht dagelijks 1% van zijn gezonde streefgewicht. In dit voorbeeld komt dat neer op 500 gram Wroetvoer per dag, verdeeld over meerdere voerbeurten.
Je hoeft dit niet zelf uit te rekenen. Met onze voeradviescalculator voor varkens kun je eenvoudig bepalen hoeveel Wroetvoer jouw varken dagelijks nodig heeft.
Het berekende voeradvies is een uitgangspunt. Houd de lichaamsconditie van je varken goed in de gaten en pas het rantsoen zo nodig aan.
Stap je over op Wroetvoer? Doe dat dan geleidelijk, zodat het spijsverteringsstelsel aan het nieuwe voer kan wennen.
Vergeet niet wat je varken daarnaast eet
Je kunt de dagelijkse hoeveelheid voer nog zo zorgvuldig afwegen, maar als je varken daarnaast regelmatig extraatjes krijgt, kan het afvallen alsnog tegenvallen.
Een stukje brood, wat fruit of een handje extra brokken lijkt misschien weinig, maar al die kleine beetjes leveren energie.
Ook wat je varken buiten eet, telt mee. Denk bijvoorbeeld aan gevallen fruit, voedselresten of ander eetbaar materiaal dat hij tijdens het wroeten vindt. Al die extra's kunnen invloed hebben op de totale energie-inname.
Dat betekent niet dat je varken helemaal niets extra's mag hebben. Wel is het verstandig om bewust te kijken naar de hoeveelheid en hoe vaak je iets geeft.
Gebruik bijvoorbeeld liever een deel van de dagelijkse brokken als beloning, in plaats van steeds iets extra's te geven.
Zo houd je beter overzicht over wat je varken daadwerkelijk binnenkrijgt.
Laat je varken werken voor zijn eten
Varkens zijn van nature een groot deel van de dag bezig met voedsel zoeken. Ze wroeten, snuffelen en onderzoeken hun omgeving.
Wanneer je alle brokken in een voerbak geeft, kan het eten binnen enkele minuten voorbij zijn. Zeker bij een varken dat minder energie mag binnenkrijgen, is dat niet ideaal.
Gelukkig kun je de dagelijkse hoeveelheid voer op verschillende manieren aanbieden.
Verdeel de brokken bijvoorbeeld over meerdere plekken in het verblijf, strooi ze uit over een geschikte ondergrond of verstop kleine porties op plekken waar je varken naar kan zoeken.
Zo is je varken langer met zijn voer bezig, zonder dat je extra hoeft te voeren.
Ook voldoende bewegingsruimte en mogelijkheden om te wroeten zijn belangrijk. Beweging draagt bij aan de gezondheid en helpt bij het energieverbruik, maar moet wel passen bij wat je varken lichamelijk aankan.
Heeft je varken voortdurend honger of blijft hij om eten vragen? In onze blog Waarom heeft mijn varken altijd honger? leggen we uit waar dat gedrag vandaan kan komen en welke rol voeding en natuurlijk eetgedrag daarbij spelen.
Houd de voortgang in de gaten
Een varken dat moet afvallen, hoeft niet zo snel mogelijk gewicht te verliezen. Het is juist belangrijk dat dit geleidelijk gebeurt, zodat je varken vooral vet verliest en zo min mogelijk spiermassa.
Omdat de meeste hobbyvarkens niet gemakkelijk gewogen kunnen worden, kun je de voortgang ook op andere manieren volgen.
Maak bijvoorbeeld iedere paar weken foto's van je varken, steeds vanuit dezelfde hoeken. Zo kun je veranderingen in de lichaamsvorm beter herkennen. Ook kun je met een meetlint de borstomvang bijhouden. Meet daarbij steeds op dezelfde plek, zodat je de resultaten kunt vergelijken.
Let daarnaast op de lichaamsconditie. Worden vetophopingen minder duidelijk, kun je de ribben gemakkelijker voelen en beweegt je varken soepeler? Dat kunnen aanwijzingen zijn dat hij een gezonder gewicht krijgt.
Verwacht niet dat je binnen een paar dagen verschil ziet. Wanneer een varken te snel afvalt, bestaat het risico dat hij naast vet ook spiermassa verliest of onvoldoende voedingsstoffen binnenkrijgt. Geef het daarom de tijd en houd de veranderingen goed in de gaten.
Blijft verbetering langere tijd uit? Kijk dan eerst of je varken ergens anders nog voedsel binnenkrijgt. Verminder de hoeveelheid voer niet zomaar steeds verder. Bij ernstig overgewicht, gezondheidsproblemen of twijfel over het juiste streefgewicht is het verstandig om een dierenarts met kennis van varkens te raadplegen.
Tot slot
Een varken laten afvallen draait niet om zo weinig mogelijk voeren. Door te kiezen voor voer dat past bij een lagere energiebehoefte, de dagelijkse hoeveelheid zorgvuldig af te stemmen en rekening te houden met extraatjes en natuurlijk eetgedrag, help je je varken op weg naar een gezonder gewicht.
En misschien wel het belangrijkste: geef het de tijd. Een gezond gewicht bereik je niet in een paar dagen.
