Een jong varken is volop in ontwikkeling. In deze levensfase verandert er veel en het lichaam heeft voldoende voedingsstoffen nodig om te kunnen groeien. Daardoor heeft een jong varken andere voedingsbehoeften dan een volwassen dier dat vooral op gewicht hoeft te blijven.
Dat geldt ook voor minivarkens en andere sobere hobbyrassen. Hoewel deze dieren later vaak weinig energie nodig hebben en gemakkelijk te zwaar worden, zijn ze als jong dier nog volop in de groei.
Maar hoe zorg je ervoor dat een jong varken voldoende voedingsstoffen krijgt om goed te groeien, zonder dat het te zwaar wordt?
Het antwoord zit niet in zo weinig mogelijk voeren, maar in een rantsoen dat past bij de groeifase van het dier.
Waarom heeft een jong varken andere voeding nodig?
Tijdens de groei heeft een varken niet alleen energie nodig voor onderhoud en beweging. Het lichaam is volop in ontwikkeling: spieren, botten en andere lichaamsweefsels worden opgebouwd.
Daarvoor heeft een jong varken voldoende energie, eiwitten, vitamines, mineralen en sporenelementen nodig. Vooral eiwitten en de aminozuren waaruit deze zijn opgebouwd spelen een belangrijke rol tijdens de groei.
Wil je hier meer over weten? Lees dan onze blog over eiwitten bij varkens.
Dat betekent ook dat voer dat is samengesteld voor een volwassen varken met een lage energiebehoefte niet automatisch geschikt is voor een jong dier. Andersom hoeft een jong varken ook niet zo energierijk mogelijk gevoerd te worden om de groei te versnellen.
Het gaat om voldoende energie en voedingsstoffen om de ontwikkeling te ondersteunen, in een hoeveelheid die past bij het dier. Naarmate het varken ouder wordt en de groei afneemt, verandert die behoefte en kan ook het rantsoen geleidelijk veranderen.
Een jong minivarken of een jong vleesvarken?
Een jong minivarken en een jong vleesvarken hebben in de basis dezelfde voedingsstoffen nodig. Beide hebben energie, eiwitten en essentiële aminozuren, vitamines en mineralen nodig om spieren, botten en andere lichaamsweefsels op te bouwen.
Het verschil zit vooral in hoeveel groei het rantsoen moet ondersteunen en hoe lang groei een belangrijk voerdoel blijft.
Een minivarken groeit naar een relatief klein volwassen formaat. Naarmate het dier ouder wordt, verschuift het voerdoel geleidelijk van groei naar onderhoud. Omdat veel minivarkens gemakkelijk te zwaar worden, wordt het daarbij steeds belangrijker dat het voer voldoende voedingsstoffen blijft leveren, zonder onnodig veel energie te bevatten.
Bij een vleesvarken blijft groei langer onderdeel van het voerdoel. Het dier groeit verder richting zijn uiteindelijke slachtgewicht en heeft daarvoor voldoende energie en goede eiwitten nodig. Hoeveel precies, hangt onder andere af van het ras, gewicht en groeitempo.
Het verschil is dus niet dat een minivarken en een vleesvarken totaal andere voedingsstoffen nodig hebben. Het verschil zit vooral in de hoeveelheid die nodig is voor groei en het moment waarop het voerdoel steeds meer verschuift van groei naar onderhoud.
Wanneer ga je over van groeivoer naar onderhoudsvoer?
Er is geen dag waarop een varken ineens van ‘groei’ naar ‘onderhoud’ gaat. Die overgang verloopt geleidelijk.
Daarom is het ook logisch om het rantsoen geleidelijk mee te veranderen.
Bij Veldvoer adviseren we voor jonge varkens tot ongeveer 12 weken voornamelijk Veldvarken. Dit voer is ontwikkeld om groei en ontwikkeling te ondersteunen en levert meer energie en eiwit dan Wroetvoer. Ook bevat het meer van belangrijke aminozuren zoals lysine.
Wroetvoer kan in deze periode al een klein deel van het rantsoen vormen, ongeveer 10 tot 20%.
Tussen ongeveer 3 en 6 maanden kan bij minivarkens en andere sobere hobbyrassen het aandeel Wroetvoer geleidelijk groter worden. Als uitgangspunt kan ongeveer 40–50% Veldvarken aangevuld met Wroetvoer worden gegeven.
Wroetvoer is veel vezelrijker en levert minder energie en eiwit dan Veldvarken. Daardoor sluit het beter aan wanneer de behoefte aan groei geleidelijk afneemt en het voorkomen van overgewicht belangrijker wordt.
Vanaf ongeveer 6 maanden kan bij veel minivarkens en sobere hobbyrassen Wroetvoer de basis van het rantsoen gaan vormen.
Deze leeftijden zijn richtlijnen en geen harde grenzen. Het ene varken ontwikkelt zich sneller dan het andere en ook tussen rassen kunnen grote verschillen bestaan.
En bij een opgroeiend vleesvarken?
Bij een vleesvarken hoeft vanaf zes maanden niet automatisch te worden overgeschakeld naar een onderhoudsvoer.
Zolang het dier nog groeit, kan Veldvarken de basis van het rantsoen blijven. Naarmate het varken zwaarder wordt, wordt het wel belangrijker om ook op de vetaanzet te letten. Wanneer een dier gemakkelijk te vet wordt, kan een deel van Veldvarken worden vervangen door Wroetvoer.
Zo hoeft de keuze niet altijd te zijn tussen óf groeivoer óf onderhoudsvoer. Door beide voeders te combineren kan het rantsoen worden aangepast aan de ontwikkeling van het dier.
Wat mag een jong varken naast zijn voer eten?
Een compleet varkensvoer vormt tijdens de groei de basis van het rantsoen. Daarnaast kan een jong varken natuurlijk ook ander voedsel eten en krijgt het buiten vaak van alles binnen tijdens het wroeten en zoeken.
Groente, geschikt fruit en vezelrijk materiaal zoals gras of hooi kunnen naast het dagelijkse voer worden aangeboden. Het is alleen belangrijk dat deze producten niet zo'n groot deel van het rantsoen gaan vormen dat het complete voer wordt verdrongen.
Vooral bij een jong dier is dat belangrijk. Een bak groente of fruit kan behoorlijk vullen, maar levert niet automatisch de eiwitten, essentiële aminozuren, vitamines en mineralen die nodig zijn voor de groei.
Ook snacks tellen mee in de totale energie-inname. Een snack hier en een stuk fruit daar lijkt misschien weinig, maar bij een klein varken kan dat relatief een behoorlijk deel van de dagelijkse voeding zijn.
Gebruik extra's daarom vooral als aanvulling en verrijking, niet als vervanging van de basisvoeding.
Wil je weten welke producten een varken wel en niet mag eten? Lees dan onze blog Wat mogen varkens wel en niet eten?
Laat het voer meegroeien met je varken
Een jonge big, een halfwas minivarken en een volwassen hobbyvarken hebben niet automatisch hetzelfde voer nodig. De voedingsbehoefte verandert terwijl het dier opgroeit.
In de eerste maanden ligt de nadruk op voldoende voedingsstoffen voor groei en ontwikkeling. Daarna kan het rantsoen geleidelijk veranderen, afhankelijk van het ras, het voerdoel en de ontwikkeling van het individuele dier.
Daarom kijken we liever niet alleen naar de leeftijd die op de kalender staat.
Een jong varken moet kunnen groeien. Niet zo snel mogelijk, maar wel met voldoende voedingsstoffen om zich goed te kunnen ontwikkelen. Het rantsoen groeit vervolgens met het varken mee.
Door het rantsoen tijdens het opgroeien geleidelijk aan te passen, blijft de voeding aansluiten bij wat het varken op dat moment nodig heeft.
Welk voer past bij een jong varken?
Veldvarken is ontwikkeld voor varkens in de groei en levert de energie, eiwitten en voedingsstoffen die daarbij passen. Naarmate de groeibehoefte afneemt, kan Wroetvoer een steeds groter deel van het rantsoen vormen. Door beide voeders te combineren, kan het rantsoen geleidelijk worden aangepast aan de levensfase en behoefte van het varken.
